Rosacea veya halk arasındaki adı ile “Gülleme” derinin sık görülen
hastalıklarındandır. Genellikle diğer insanlara göre yüzde daha kolay
kızarma, sıcak basması gibi sorunlar gelişen bir rahatsızlıktır.
Kızarıklık genellikle burun çevresinden başlar ve çok yavaş bir hızla
yanaklar, çene, alına yayılır.
Sık görülen bir sorun olan
“kırmızı yüz – Rozase” hastalığı birçok ünlü kişinin de yakındığı bir
sorundur. Eski ABD başkanı Bill Clinton, Birleşik Krallık Prensi Charles
ve oğlu Prens Harry, ünlü aktris Rene Zelveger sayılabilir.
Rozaseye Sebep Olan Nedir?
Bu
sorunun yanıtını aslında hala kimse bilmiyor. Fakat araştırmacılar bazı
önemli ipuçlarına ulaştılar. ABD’ de iki ayrı araştırmada elde edilen
bulgular belki de yakın gelecekte rosasea bilinmezlerini çözmemize
yardımcı olacak.
Bu çalışmalardan bence en önemli olanı
rozasea da kızartılara neden olan ana maddenin Cathelicidin olduğunun
keşfedilmesiydi. Cathelicidin vücutta doğal olarak bulunan bir maddedir.
Ve deriyi enfeksiyonlara karşı korumada görev alır. Bu madde normal
insanların derisinde de bulunmaktadır. Fakat Rosacealı vakalarda anormal
düzeyde yükseldiği saptanmış. Cathelicidin uygulanan farelerde rosasea
benzeri deri değişiklikleri yani deride kızartıda artma, deri
damarlarında belirginleşme, sivilce benzeri değişiklikler gözlemlenmiş.
Cathelicidi’nin Rozaseli vakalarda neden bu kadar yükseldiğini bilmiyoruz. Yani daha alınacak çok yol var.
Diğer
bir çalışmada ise Rozasede Adenozin Tri Fosfat ( ATP) ın rol
oynayabileceğini keşfettiler. ATP sinir dokusundan da salgılanan bir
maddedir ve stres halinde sinir uçlarından salgılandığında rozaseli
deride özel bir takım maddelerin salgılandığını ve bu maddelerin sivilce
benzeri iltihaplı rozaseye neden olabildiğini saptadılar.
Bu Çalışmalarla Elde Edilen Bulguların Rozaseli Hastalar İçin Anlamı Nedir?
Rozasenin
sebebi halen bilinmemekle birlikte bu bulgular ışığında antienflamatuar
ürünlerin kızartıyı ve sivilce oluşumunu baskılayabileceği ve rozasenin
kontrol altında kalabileceği anlamı çıkarılabilir.
Tedavi edilmeyen rozase vakalarında yüzdeki kızarıklık zamanla kalıcı hal alır.
Rosacea sadece bir kızarıklık değildir aslında. Birçok klinik türü vardır. Bu türler başlıca dört gurupta toplanabilir;
Kızartı ve damarlanma ile seyreden Rosacea; Kızartı, sıcak basması, görünür kılcal damarlarda artış ile seyreder.
Akne rosacea; Kızarıklık ve sıcak basmaları yanında sivilce benzeri döküntüler görülür.
Fimatöz rosacea; Tekrarlayan burun ve çevresi sorunları nedeniyle burun derisi kaba bir hal almıştır.
Göz tutulumlu rosacea; Gözler ve kirpik hattı kırmızı, tahriş olmuş ve şişkince olur.
Rozase hayat kalitesini olumsuz etkileyebilen bir hastalık.
Rozase
sadece deri ve gözleri etkilemez. Kronik seyirli ve alevlenmelerle
seyreden bir rahatsızlık olması nedeniyle hayat kalitesini düşürebilir.
Birçok hasta iş hayatı, evlilik, yeni insanlarla tanışma gibi durumlarda
Rozase’ye bağlı sorunlar yaşadıklarını ifade ediyorlar.
Tanısı kolay fakat, tedavisi zahmetli bir hastalık.
Rozasesi
olduğu halde bir çok insan sorununu bilmeden hayatına devam ediyor.
Hatta kırmızı yüz görünümünü sağlıklılık göstergesi olarak kabul edenler
dahi mevcut. Fakat Rozase kronik, tedavi edilmezse sorunların zamanla
arttığı bir deri rahatsızlığıdır.Tanı koyulması oldukça kolay olan bu
rahatsızlıkta tedavi zahmetlidir.
Tedavide öncelikle dikkat edilmesi gereken kurallar vardır;
- Güneşten korunmalı,
- Sıcak banyo yapmamalı,
- Soğuk sıcak geçişlerinden korunmalı,
- Rüzgardan, buhardan sakınmalı,
- Aşırı egzersizden kaçınmalı,
- Alkol almamalı,
- Sıcak gıdadan sakınmalı,
- Acılı baharatlardan kaçınmalıdır.
Yukarıdaki
kurallar genellikle Rozase sorununu arttırabilen veya alevlendirebilen
fiziki etkenlerdir. Bunun yanında hastaların yakınmayı arttırdığını
düşündükleri etkenler de irdelenmeli, gerekirse ve mümkünse
hayatlarından çıkartılmalıdır.
Ana tedavi olarak;
Yüzdeki kızarıklığı kontrol etme amaçlı genellikle krem veya jel formun
da ilaçlar kullanılmaktadır. Bazı durumlarda ağız yoluyla alınan ilaçlarla tedavi etmek de gerekebilir.
Kızarıklığın
kalıcı hal aldığı vakalarda damar tedavisinde kullanılan Lazer veya
yoğun ışık kaynakları ile tedavi ile kızarıklık azaltılabilir.
Derinin
kalınlaşması ve deforme olmasına neden olan tablolarda lazerle veya
radyofrekans cihazları ile kalınlaşmış deri bölgelerinin soyulması ile
daha normal görünümlü bir deri elde etmeye çalışıyoruz.